اسلام و مسلمين باشد ، و در خطبه‌ها مسائل اجتماعى و سياسى و مصالح مسلمين و نيازهاى مادى ، و معنوى آنان را هم مطرح نمايد ، و سعى كند به وسيله خطبه‌ها برآگاهى و رشد معنوى و سياسى مسلمين بيفزايد ، و نحوهء برخورد مسلمين را با يكديگر و با ساير ملتها به آنان تذكر دهد ، و راههاى مبارزه با استعمارگران و ستمگران را به آنان بياموزد ، و همچنين مسائل و احكام نماز جمعه را اجمالًا به مردم يادآور شود . و بالاخره نماز جمعه همچون نماز عيدين و حج ، عبادتى است آميخته با سياست ، و لازم است از اين مواقف به نفع استقلال و عظمت اسلام و مسلمين استفاده شود ، زيرا اسلام همهء شئون و ابعاد زندگى مسلمين از جمله مسائل سياسى و اقتصادى آنان را در بر دارد . مسئله 1634 - نماز جمعه بر بچّه‌ها ، و مجانين ، و پيران سالخورده ، و مريض‌ها ، و نابينايان ، و مسافران ، و زنان ، و كسانى كه بيش از دو فرسخ از محلّ نماز جمعه دورند ، و كسانى كه حضور آنان در نماز جمعه سبب اختلال نظم اجتماعى و يا موجب مشقّت و هرج بر آنها است واجب نيست . هر چند اين قبيل افراد ، غير از مجانين و بچّه‌هاى غير مميّز اگر حاضر شدند نماز جمعه از آنان صحيح است و به جاى ظهر محسوب مىگردد و همچنين هنگام باران و نامساعد بودن هوا حتّى از جهت سرما يا گرماى فوق العاده واجب نمىباشد . مسئله 1635 - بنابر احتياط واجب بايد اوّل ظهر شرعى ، بلافاصله ، اذان و سپس خطبه‌هاى جمعه شروع شود . و خواندن آنها پيش از ظهر ، خلاف احتياط است مگر اين‌كه بعد از داخل شدن وقت ، مقدار واجب خطبه را تكرار شود . و بنابر احتياط واجب بايد وقتى كه سايهء شاخص ( كه بعد از ظهر شرعى پيدا مىشود ) به مقدار دو هفتم امتداد شاخص شد نماز جمعه تمام شده باشد و اگر از اين مقدار تا وقتى كه سايه شاخص به مثل ، مىرسد تأخير افتاد نماز ظهر را هم بخواند . و بعد از رسيدن به مثل ، فقط نماز ظهر را بخواند ، و البتّه چون به حسب فصول سال اين مطلب فرق مىكند تعين دقيق با ساعت ممكن نمىباشد . مسئله 1636 - اگر شكّ كند وقت جمعه هنوز باقى است يا نه ، نماز جمعه صحيح است . و اگر فرضاً در وسط نماز جمعه وقت آن بگذرد اگر يك ركعت از آن در وقت واقع شده صحيح است و الّا بنابر احتياط ، نماز جمعه را تمام كند و نماز ظهر را هم بخواند . مسئله 1637 - اگر نماز جمعه با خطبه‌ها و عدد لازم منعقد شد كسى كه خطبه‌ها را درك نكرده مىتواند در آن شركت نمايد ، بلكه اگر كسى به ركوع ركعت دوّم برسد كافى است و پس از سلام امام ، ركعت دوّم را خودش مىخواند و نماز جمعه او صحيح است .